Eh ano kung hindi Ingles!?

  May isa akong kaibigang nakadiskubre ng blogsite na ito na nagkataong pag-aari ng (ehem!) yours truly. Sa una natutuwa akong naa-appreciate nya ang sinusulat ko dito at nakaka-relate din sya sa mga topics ko. Pero hindi ko nagustuhan ang mga sumunod niyang nasabi. Na hindi daw maganda na nakasulat ang blog ko sa salitang filipino o tagalog. Hindi daw ito maiintindihan ng ibang mambabasa ang mga sinusulat ko lalo na kung ang makahanap ng blog ko ay mula sa ibang bansa na hindi nakaka-unawa ng salitang tagalog o filipino.

  Hindi ko alam kung bakit pero sadyang uminit ang ulo ko at nasabi ko sa kanya na "Eh ano kung hindi ingles!?"

  Nauunawaan ko kung bakit nya nasabi iyon. Tama sya, maganda kung nakasulat sa salitang ingles ang mga sinusulat ko dahil mas mauunawaan iyon ng nga mambabasa kahit na sila pa ay mga Pilipino. Kapag nakasaad sa ingles, mas marami ang magiging followers ko at magiging kilala ang blogsite ko.

  Pero nasubukan ba nyang unawain ang gusto kong iparating sa mga makababasa ng blog ko bukod sa mga topics na isinusulat ko? 

  Oo nga't gumagamit din ako ng mga ingles na salita sa blog ko sa mga pagkakataong hindi ko alam kung paano ito isasalin sa salitang tagalog. Pero karamihan ng mga saltiang ginagamit ko ay tagalog o filipino. Ang gustong kong iparating ay ang paggamit ng salitang filipino kahit na saan mo pa ito balak isulat (kagaya ng blog ko). Hindi dahil sa hindi ko kayang isulat ng buo sa ingles ang mga nasasa-isip ko, kundi, gusto kong mabasa ng iba ang nasasa-isip sa salitang lubos kung nauunawaan at minamahal.

  At kung mayroon mang mga banyagang makakabasa ng blog ko na hindi makakaunawa ng salitang gamit ko, subukan na nilang bumili ng diksyonaryong pilipino at subukang isalin ng mga salitang ito sa wikang nakasanayan ko. Subukan nilang akapin at mahalin ang wikang minamahal ko.

  At para naman sa mga Pilipinong katulad ko pero hindi minamahal ang sariling wika, (hindi ko man gustong sabihin,) mas mabuti pa ang mga dayuhan, mas higit nilang minamahal ang wika mo kaysa sa sarili mo. Dahil ang wika mo ay parte ng sarili mo at ang pagkalimot sa sariling wika ay pagkalimot sa iyong pagkatao!

Si Tetris at ang Tetris

  Last December 26, 2011, Muli kong nakausap ang long time friend ko na si Tetris sa pamamagitan ng social networking site na Facebook chat. Walang kamustahan na naganap kundi isang paghamon sa isang battle na tinatawag na Tetris Battle. Ang Tetris Battle ay isang game sa Facebook na kinakahumalingan ng mga Facebook-adik sa ngayon.

  Malugod kong tinanggap ang kanyang paghamon. Sa una ay nabiro ko pa sya na: "Talo ako sa iyo! Hold mo na yung title nun eh!" pero hindi ko alam na ang pagbibirong iyon ang magdudulot ng pagbaba ng rankings ko sa naturang laro (Insert a BELAT audio here).

  Puwera biro, akyat baba ang rankings ko habang naglalaro kami. Mananalo sya, matatalo ako, matatalo sya, mananalo ako. At sa huli, sya rin ang nakaipon ng maraming stars at tumaas ang ranggo.

  Pero kahit na ako ang nawalan, pakiramadam ko sobrang waging-wagi ako at lubos lubos naman akong natuwa dahil makalipas ang ilang taon, muli kaming nagka-usap. Kahit sa maikling oras lang (na hindi man lang nagkamustahan) ay naramdaman kong bou parin ang matagal nang samahan naming magkaibigan.

  Sorang tuwa ko talaga nang gabing iyon. Wala sa pagkatalo o pagkapanalo ang naging takbo ng isip ko ng mga oras na nagaganap ang laban sa pagitan naming dalawa, (Para sa akin,) ang larong iyon ay nagmistulang isang munting bonding narin ng dalawang magkaibigang matagal nang hindi nagkikita.

  At higit pa akong natuwa (na syang naging dahilan ng pagka-puyat ko dahil palong-palo ako sa kasiyahan) nang muli kong nabasa ang tawagan namin noong nasa high school pa kami: PRE!

Si Principal, Si Silas Marner at ang Groiler

  Habang tumitingin ako sa reference section ng paborito kong bookstore, naalala ko ang principal ng paaralang pinasukan ko noong high school.

  Noon, madalas na gumuguhit, nagpipinta at gumagawa ng kung ano-anong artworks ang lolo ko bilang bonding naming dalawa. Pero hindi sya madalas na magkwento ng mga bagay-bagay bilang parte ng bonding namin. Kaya naman ng minsang nagkaroon ng pagkakataon na maging isang taga-pakinig sa aming principal, hindi bilang isang guro sa kanyang estudyante kundi bilang isang nakatatandang nagbabahagi ng kaalaman sa mga nakakabatang kailangan ng liwanag sa kanilang daan, sinamantala ko na ang pagkakataon at kinapalan ang mukha upang marinig muli ang kwentong hanggang sa mga oras na ito ay nagsisilbing inspirasyon ko sa buhay.

  Ang araw na yon ay ang araw din na magkakaalaman na kung sino talaga ang nakakaalam ng Disederata(resitation mode dapat ng araw na yon, laking gulat namin na biglang naging written exam nalang.) Matapos ang madibdibang exam, nagumpisa syang magkwento ng mga nasasaisip nya. Nauwi iyon sa isang magandang kwento. Dahil hindi mala-gold fish ang memory ko, nakalimutan ko agad kung sino ang bidang karakter sa kwento. Pagdating ng uwian, (kahit kinakabahan,) naglakas-loob kami ng kaibigan ko na itanong ang tungkol sa kwento at kung saan ito maaaring mahanap. At muli, nagsimula siyang magkwento. . .

acknowledgment to the owners of this pictures

   Isinalaysay niya: Si Silas Marner ay isang manghahabi na nagmamay-ari ng mga ginto na sya namang ninakaw mula sa kanyang tahanan. At ang pagkawala ng mga ginto ang naging dahilan ng kanyang pagkasawi. Hanggang sa isang araw ay may isang paslit na may ginintuang buhok ang kanyang nakita sa pintuan ng kanyang tahanan. Nawala man ang mga gintong sa kanya ay inumit, napalitan naman ito ng walang kapantay at tunay na kaligayahan na dulot ng pagdating batang may ginintuang buhok sa kanyang buhay.

(Isinulat ko lang kung ano ang natatandaan ko.)

   Sinabi din niyang mahahanap ang kwentong iyon sa Groiler Encyclopedia. 

  Matapos naming marinig ang kwento ay agad kaming pumunta sa library para hanapin ang kwentong nasabi. pero maliit na paliwanag lamang ang nakasaad sa nasabing libro. Sa madaling sabi, nabitin kami.

   At ngayon nga, muli, naalala ko ang aming principal, ang kanyang magandang kwento, at ang nakakabiting description sa Groiler at kung paano nabago ng kwentong iyon ang pananaw ko sa buhay.

Wag ipagkait ang salitang "Mahal kita"

  Wala nang iba pang salita ang magpapangiti sa isang tao kundi ang mga salitang "Mahal kita!" Karamihan ng sa atin sinasabi lamang ang salitang ito kapag may espasyal na okasyon, kapag naglalambing o kapag may kailangan lang hingiin (lalo na sa mga anak na nakakalimot sa kung ano ba talaga ang dapat na paggamitan ng salitang ito).

  Bakit hindi subukang sabihin ang salitang ito:

• Sa pagkagising sa umaga at bago matulog sa gabi. Batiin ang mga magulang ng buong lambing at samahan ng mahigpit na yakap.
• Habang nakikipag-usap o nakikipag-laro sa mga kapatid. 
• Kapag aalis ng bahay o kung may isa sa mga kasama sa bahay na aalis sa araw na iyon.
• Sabihin ito sa mga kaibigan. Marahil ay maninibago sila pero paniguradong mabibigayn mo sila ng walang kapantay na ngiti sa kanilang mga mukha.
• Sa iyong kasintahan. Mas madaling sabihin ito sa taong ating lubos na pinagpapahalagahan. Ito rin ang pinaka-simple ngunit pinaka-epektibong paraan upang mapag-tibay ang isang samahan.
• Sa iyong lolo at lola. Sila ang madalas na kasama natin noong tayo ay mga bata pa. Paniguradong mas madalas natin itong nasasabi sa kanila noon.

  Bitter ka rin ba tulad ng iba? Walang dahilan para ipagkait ang ang salitang ito sa mga taong ating pinahahalagahan. Sabi nga nila, walang mawawala kung hindi susubukan.

Minsan masarap maging bata, maraming nagagawa.

  Maraming naghahanap ng paraan para maging "forever young". Pero wala naman talagang nag-eexist na "fountain of youth" kaya imposibleng maging bata habang-buhay.

  Sabi ng ni Kc C. sa shampoo advertisement nya, "Age is just a number and young is attitude!".

 Young. . . Attitude. . . Ahhuumm. . . 

Hindi ka Pinoy kapag. . .

(Alam ko na marami nang gumawa ng ganitong klase ng sulatin o blog, pero paniguradong mag-eenjoy ka sa listahan ko.)

  Sa mga oras na 'to, malamang na nadagdagan na naman ang batayan ng pagiging isang Certified Pinoy.  May pamantayan ba sa pagiging pinoy? Para sa akin ang mga bagay na mapapasama sa listahan ko ay mga bagay-bagay na nagpapakilala ng mga kaugalian ng mga Pilipino, maging saang antas man sya nabibilang.

Walis tambo, tabo, malalaking kutsra't tinidor at Last Supper display

  Pangunahing palatandaan yan na nasa bahay ka ng isang pamilyang Pilipino. Pagpasok sa sala, imposibleng hindi mo mapapansin ang walis tambo na nag-aabang lang na maganit para sa mga duming lilinisin. Kung sa ibang bansa super star ang vacuum cleaner, sa atin naman ay walis tambo. All around yan! sa sahig, sa furniture, sa singit ng mga malalaking upuan, sa ceiling o kisame, sa wall o dingding ng bahay, lahat! Name it, walis tambo can clean it! wag mo lang isasaw-saw sa basa o tubig para hindi masira.

  Sa banyo, bidang-bida ang tabo o water dipper. Minsan kahit sa kusina meron din niyan, pati sa bakuran, o kahit saan na may tubig naandun din ang tabo. Pansalok. Yan ang pangunahing pinaggagamitan ng tabo. May kaibigan akong ang bahay ay napaka-moderno, iisipin mong nasa bahay ka ng isang pamilyang lumaki sa ibang bansa pero pagdating sa kanilang banyo (maski na may flush ang kanilang toilet at may shower at bath tub na) ay may tabo pa rin akong nakita. Nakatutuwang isipin na only in the Philippines lang daw ang gamit na ito. 

  Sa kusina naman tayo. Malalaking kutsara't tinidor at The Last supper portrait naman ang usual display sa kusina ng mga pamilyang pinoy. Dati binalak kong gumamit ng isa sa mga malalaking  kutsara at tinidor na yan. Pero nalaman kong mas mabigat pa pala sa akin ang mga kahoy na yun kung kaya't di ko na ulit binalak pa na tanggalin sa kinalalagyan nila. Display lang sya, yun lang. Katulad din ng portrait ng The Last supper. Ito daw ang simbolo ng pagiging malapit natin sa Diyos at ang paggalang natin sa ating pagkain. Ito rin ang nagpapaalala sa atin na dapat nating sulitin ang oras na magkakasama ang buong pamilya sa oras ng pagkain at ang madalas na sinasabi ng mga magulang natin na: "kumain tayo na para bang ito na ang huli". Para sa akin ang mga salitang iyan ang nagpapasarap ng mga sandali ng bawat pamilya.

Mahilig sumitsit, dumura at umihi kung saan-saan

  Hayan, behavior ng mga pinoy yan. sumitsit lang ang kaya kong gawin sa public place, but the two other behavior, no. Ang pagsitsit na ata ang pinaka-common ma behavior ng mga pinoy. Sa gaoong paraan nila tinatawag ang atensyon ng ibang tao a maging ng mga alaga nilang aso o pusa. Sa totoo lang, negative talaga yan sa image ng mga pinoy. Pero sumasalamin din ito sa mga kakulangan ng ng pangangailangan ng mga pilipino. Katulad ng public urinals. Kahit na may mga naityo nang mga pink urinals ang goberno, hindi parin nito natutugunan ang pangangailangan ng mga pinoy sa kakalsadahan.

Mahilig sa street foods o laging may kinukukot at nginunguya

  Hindi lang naman sa mga Pilipino uso ang street foods kundi maging sa ibang bansa din. Pero dito ko lang ata nakikitang laging may nginunguya ang katabi ko o kasama sa trabaho. Madalas, mani ang hawak ng mga nabuburyong sa loob ng jeep. Tokneneng at kwek-kwek naman sa mga studyanteng kakalabas pa lamang sa skwelahan (bukod sa mura na, madali pang mahahanap ang mga tindahang nagbebenta nito), sago't gulaman naman para sa mga nauuhaw at nagmamadali. Pagsapit ng gabi, marami ang naka-pila sa mga istante ng ihawan. Isaw, "adidas" o paa ng manok, baticolon, "helmet" o ang ulo ng mano, "betamax" o dugo at kung ano-ano pa na pangkaraniwan ay lamang-loob ng baboy o baka ang itinitinda.

Nguso ang gamit sa pagturo ng lugar o bagay

  Kapag nagtanong ka kung saang daan ang may pangalan na gainito o kung nasaan ang kabiyak ng tsenelas mo, hindi malabong gagamitin ng kausap mo ang kanyang nguso para maituro ang hinahanap mong lugar o bagay.

TAHOOO!!!

  Ang sarap ng taho. Bahagi na ata 'to ng buhay ng mga Pilipino araw-araw.

  Araw-araw din kasi akong kumakain ng taho. Ikaw? kumakain ka rin ba ng taho? Parang di ata kumpleto ang araw ko kapag di ako nakakain ng taho. Parang kape ko na rin kasi yan. Pampagising kumbaga. Minsan nga, dati bago ako pumasok mg school, titira muna ako ng taho ni manong. Tapos deretso na ng school. Ganun parin hanggang ngayon.

  Panalong panalo ang makalaglag-pangang arnibal ni manong. Madalas akong masamid dati kapag sinisimot ko yung arnibal. Tapos yung walang kasing kinis na soy o taho. Hayyy, Kung may straw pang kasama ang taho ni manong, malamang na ginawa mo ding bala sa straw yung sahog na sago nung bata ka pa (may mga bata ngayon na nakikita ko parin na gumagaya ng teknik na yan.).

  Minsan, kahit taho lang solve na ang umaga ko. Minsan nga kapag late na sa pagpasok, taho nalang ang almusal makabubusog na kasi.(Yun nga lang, minsan nagkakaroon ako ng problema sa bhaye, nakaksuk*). 

  Hindi lang sa usapang sikmura ako natutulungan ng taho. Pati na rin mismo si Mr. Fernanado A.K.A. "Manong taho". Sa umaga, hindi kumpleto ang araw ko kapag hindi ko maririnig ang malupit na "TAHOOO!!!" at ang mabangis na "OOHHWHOOHWOW" (hindi yan yung intro ng kanta ni pareng Justin ah, nauna dyan si manong taho.) ni manong taho. Alarm clock ko na rin yan! Paano kasi madalas tinatanghali ako ng gising (8:00 A.M., tanghali na ba yun?).

   Lupit ni manong taho, saludo ako sa kanya. Dahil sa hindi pa ako pinapanganak, naghahatid na sya araw-araw ng taho sa lugar namin. Lumaki siguro akong cute dahil sa taho ni manong. Hayyy manong ikaw na!

   I think, pwede na ring ihanay si Manong taho sa mge Avengers (Sa tingin mo?). Imagine, araw-araw nagbubuhat sya ng lalagyanan ng taho. Pansin ko na rin ang magandang built ni manong taho kahit na may edad na sya.

   Kung saan-saan na napunta ang kwentong taho. Basta da best ang taho at ang muscle ni manong (yung muscles ata secret sa masarap na taho, minsan kasi, nakatikim na ako ng taho sa iba. Hindi masarap.).

   I-enjoy nalang natin ang masarap na taho sa umaga, healthy na affordable pa!

   (bibigyan kaya ako ni manong ng ad fee para dito?)